Bất bình đẳng (Economic inequalities) – Các chỉ số

Bất bình đẳng (Economic inequalities)

(Tác giả: Thibault GAJOS – Người dịch: Nguyễn Đôn Phước – Nguồn: http://www.phantichkinhte123.com)

♦ Giải Nobel: DEBREU, 1983 –MIRRLEES, 1996 –SEN, 1998

Việc tìm kiếm một thước đo khách quan những bất bình đẳng rập theo khuôn những thước đo vật lí là vô vọng: thật vậy, thước đo những bất bình đẳng phụ thuộc vào quan điểm của các thành viên xã hội về công bằng phân phối. Do đó điều đáng mong muốn là những quan điểm làm chỗ dựa cho các thước đo những bất bình đẳng phải được xác định rõ ràng nhất có thể. Chính sựquan tâm này nằm ở cội nguồn của một số lớn công trình kể từ đầu những năm 1970 mà mục tiêu chung là xây dựng và đặc trưng hoá những chỉ số thoả mãn một số đặc tính được đặt thành bấy nhiêu tiên đề. Bài viết dưới đây trình bày những chỉ số này mà ta sẽ gọi là những chỉ số chuẩn tác.
Quan điểm về công bằng phân phối
XétD^n tập những phân phối thu nhập trong một tổng thể kích cỡ n nhất định. Một phân phối như thế được kí hiệu bằng X= (x, x, …, x), với xlà thu nhập của cá thể i (tuy nhiên tất cả những gì được trình bày dưới đây có thể được mở rộng ra cho những phân phối tổng quát hơn). Kí hiệu bằng \bar{X} trung bình của phân phối X và bằng \tilde{X} = (\tilde{x}_1, \tilde{x}_2, ...,\tilde{x}_n) phân phối thu được bằng một hoán vị của X sao cho \tilde{x}_1 \leq \tilde{x}_2 \leq ... \leq \tilde{x}_n) .  Tập những phân phối \tilde{X}  được kí hiệu là \tilde{X}^n .
Giả định là tồn tại một quan hệ sở thích ≿ trên D^n phản ảnh một quan điểm nhất định về công bằng phân phối. Quan hệ này được giả định là thoả mãn bốn tiên đề sau:

Tiên đề 1 (tính thứ tự): Quan hệ ≿ xác định một tiền thứ tự đầy đủ trên D^n.
Tiên đề 2 (tính liên tục): Quan hệ ≿ là tiên tục trên D^n.
Tiên đề 3 (tính vô tư): Cho mọi ma trận hoán vị Π, ∀ X ∈ D^n, ΠX ∼X
Tiên đề 4 (tính đơn điệu) : Nếu ta tăng (ngặt) thu nhập của ít nhất một cá thể, mà không giảm thu nhập của một ai khác thì phân phối thu được phải được ưa thích ngặt hơn phân phối ban đầu.
Giả thiết theo đó thứ tự trên D^n là đầy đủ đặc biệt sẽ thu hẹp tập những hàm có khả năng biểu trưng cho thứ tự này. Thế mà, như Sen (1973) đã nhận xét, ta có thể nghĩ rằng không tồn tại một thứ tự đầy đủ như thế và chỉcó thểxác định một thứ tự bộ phận trên tập những phân phối (ví dụ thứ tự Lorentz, theo đó một phân phối thu nhập được ưa thích hơn một phân phối khác nếu, và chỉ nếu, có thể chuyển từ phân phối đầu sang phân phối sau bằng một loạt chuyển nhượng thu nhập của những cá thể nghèo sang những cá thể giàu mà không làm thay đổi thứ tự những thu nhập). Mặt khác, giả thiết theo đó thứ tựn hằm trực tiếp vào những phân phối thu nhập là không trung lập: điều này có nghĩa là ta loại khỏi trường của thước đo những bất bình đẳng tất cảnhững nhận định không nhắm trực tiếp vào việc phân phối thu nhập. Nếu hơn nữa ta giả định rằng tiên đềtính liên tục được thoảmãn thì có thể chứng minh rằng có tồn tại một hàm liên tục F: D^n → ℝ, được xác định li lai một biến đổi tăng, biểu trưng cho thứtự ≿. (xem Debreu, 1959). Ta nói rằng F là một hàm đánh giá những phân phối thu nhập.

Tiên đề tính vô tư (không thiên vị) chỉ rõ rằng danh tính của các tác nhân không được có bất kì vai trò nào trong việc đánh giá một phân phối thu nhập. Từ Đạo đức của Nicomaque của Aristote cho đến Lí thuyết công bằng của John Rawls, tính vô tư hiện ra như là không thể tách rời được khỏi ý tưởng công bằng. Tiên đề này kéo theo rằng F là đối xứng. Cuối cùng hai phân phối thu nhập có thể khác nhau ởtổng thu nhập được phân phối giữa các cá thể và ở cách mà tổng thu nhập này được phân phối. Chấp nhận tiên đề liên tục là ưu tiên cho khiá cạnh đầu hơn là cho khiá cạnh sau.

Debreu (1959) đã chứng minh rằng, nếu bốn tiên đề trên được thoả mãn, thì tồn tại một hàm F: D^n → ℝ, đối xứng, liên tục, đơn điệu và tăng với mỗi một agumen của nó, biểu trưng cho thứ tự ≿. Như thế ta có thể xây dựng một chỉ số bất bình đẳng tương thích với quan niệm về công bằng phân phối được tượng trưng bằng F.

Download bài viết đầy đủ: link

——————–&&&——————

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: