Mức độ vỡ nợ của các ngân hàng Việt dưới góc nhìn định lượng

Mức độ vỡ nợ của các ngân hàng Việt dưới góc nhìn định lượng

Lê Văn Tuấn

 

Trong lĩnh vực tài chính, việc xác định xác suất vỡ nợ (Probability of Default – PD) cũng như xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp (bao gồm các ngân hàng) là một nghiệp vụ vô cùng quan trọng. Đối với nhà đầu tư, thông tin về mức độ vỡ nợ hoặc xếp hạng tín nhiệm sẽ quyết định mức lãi suất trái phiếu do các doanh nghiệp phát hành. Bên cạnh đó, các thông tin này là những tham số cần thiết để các ngân hàng xác định tỉ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) được quy định trong hiệp ước Basel II (và III).

 

 

Các cách tiếp cận chính để ước tính PD là: Phương pháp tính điểm dựa trên báo cáo tài chính (chẳng hạn Altman Z-score và Ohlson O-score); Phương pháp thống kê lịch sử vỡ nợ theo bảng xếp hạng (mô hình Credit Metrics); và Mô hình định lượng dựa trên giá trị thị trường (tiêu biểu là mô hình Merton). Mô hình Merton (1974) mang tính khai sáng trong định lượng rủi ro tín dụng, và vẫn phổ biến trong thực hành cũng như học thuật. Một mở rộng của mô hình Merton là mô hình KMV (1990), đây là một mô hình chuẩn mực trong thực tiễn và hiện tại thuộc sở hữu của Moody’s KMV. Thông tin từ Moody’s cho thấy hơn 100 tổ chức tài chính lớn nhất trên thế giới sử dụng mô hình này (là khách hàng của Moody’s KMV).

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ trình bày kết quả tính toán xác suất vỡ nợ 1-năm theo mô hình Merton cho các ngân hàng Việt Nam có cổ phiếu được niêm yết trên hai sàn chứng khoán HOSE và HNX. Dữ liệu giá cổ phiếu trong vòng 1 năm, nguồn dữ liệu từ website của Công ty chứng khoán VnDirect. Dữ liệu về nợ của các ngân hàng lấy từ website của CafeF (xem bảng dưới).

 

Mã chứng khoán KLCP đang lưu hành Nợ Quý 1-2016 (ngàn VND)
Ngắn hạn (≤ 1 năm) Dài hạn (bao gồm trung hạn) Điểm vỡ nợ = Ngắn hạn + ½ Dài hạn
ACB 896273898 68948089000 75281254000 106588716000
BID 3418715334 348163268000 275577248000 485951892000
CTG 3723404556 303704921000 249687810000 428548826000
EIB 1229432904 29829997000 52690885000 56175439500
MBB 1631181818 62390617000 60536029000 92658631500
NVB 297669552 6463175000 13657540000 13291945000
SHB 948098275 58631685000 79015289000 98139329500
STB 1803653429 72013317000 118688064000 131357349000
VCB 2665020334 242568002000 169066014000 327101009000

 

Từ kết quả ước tính PD (1 bp = 0.1 %, kỹ thuật tính toán được mô tả chi tiết trong tài liệu [1]), chúng tôi thực hiện việc minh họa xếp hạng các ngân hàng theo thang đo của tổ chức xếp hạng S&P và theo thang đo xếp hạng nội bộ của ngân hàng CIBC. Lưu ý rằng việc xếp hạng này mang tính minh họa vì sự liện hệ giữa PD và xếp hạng được trình bày trong [2] là cho kết quả tính PD của mô hình KMV.

 

Mã chứng khoán Khoảng cách tới vỡ nợ DD Xác suất vỡ nợ PD (1-năm) Xếp hạng (theo S&P) Xếp hạng (theo CIBC)
SHB 0.8550732 196 bp B 8
NVB 1.182737 118 bp BB- 7
BID 1.204251 114 bp BB- 7
STB 1.794815 36 bp BBB- 4
CTG 2.246925 12 bp A- 3
ACB 2.626715 4 bp AA 2
EIB 3.014605 1 bp AAA 1
VCB 3.177691 1 bp AAA 1
MBB 4.029989 1 bp AAA 1

 

Kết quả tính toán cho thấy trong 3 “ông lớn”, ngân hàng Vietcombank đạt chỉ số an toàn tốt nhất, trong khi ngân hàng BIDV tiềm ẩn mức độ vỡ nợ khá cao, gấp gần 10 lần ngân hàng VietinBank (12 bp). Các ngân hàng có PD cao (BIDV,  TMCP Quốc Dân, TMCP Sài Gòn – Hà Nội) nên có những chính sách nhằm tăng lượng vốn chủ sở hữu, tăng cường việc kiểm soát rủi ro tín dụng trong hoạt động của ngân hàng, nhằm giảm thiểu xác suất vỡ nợ (xác suất phá sản). Mặc dù có thể báo cáo tài chính vẫn rất đẹp, nhưng mô hình Merton (tác giả đã nhận giải Nobel Kinh tế năm 1997), với sức mạnh định lượng từ giá trị thị trường, cho thấy những kết quả không tốt về mức độ vỡ nợ của các ngân hàng này.

Tài liệu tham khảo.  

[1]. Tuan. L. V. Khám phá sự thú vị của phần mềm R trong định lượng rủi ro tín dụng (Research)

[2]. Crouhy, M., Galai, D. & Mark, R. Risk Management. Mc Graw-Hill. 2001.



Xem thêm:

Nợ xấu của BIDV lên tới hơn 13.000 tỷ đồng

Năm “hạn” của BIDV

Những nhà băng nào đang ôm đống nợ của HAG-HNG?

Các ngân hàng giải hạn “nợ xấu Vinashin” như thế nào?

———–&&———-

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: