Sử dụng đòn bẩy tối ưu trong TTCK Việt Nam

Sử dụng đòn bẩy tối ưu trong TTCK Việt Nam

(Nguồn: vnquants.com)

284-su-dung-don-bay-toi-uu-trong-ttck-viet-nam-3

Có 2 đặc điểm chung trong chiến thuật đầu tư của Warren Buffett: lựa chọn cổ phiếu có beta thấp và dùng đòn bẩy tối ưu. Ít ai để ý rằng cả 2 điều này có thể được giải thích bằng một công thức định lượng đơn giản. Và đáng tiếc là đa số nhà đầu tư chứng khoán Việt Nam lại làm ngược với nó.

Các nhà nghiên cứu của New York University và AQR Capital Management đã phát hiện ra điều này trong một bài báo* nghiên cứu gần đây. Chúng ta sẽ không đi sâu vào chiến thuật của Buffett mà sẽ tìm hiểu vì sao 2 chỉ số trên, beta và tỷ lệ đòn bẩy, lại quan trọng đến như vậy trong đầu tư.

Chúng ta đều biết rằng đòn bẩy có khả năng làm tăng lợi nhuận của nhà đầu tư (NĐT) một cách đáng kể khi chiến thuật giao dịch tốt, có nhiều giao dịch có lời. Tuy nhiên nếu đòn bẩy quá cao thì tác động của các giao dịch thua lỗ – một điều không thể tránh khỏi – sẽ chi phối và làm giảm lợi nhuận chung cuộc. Như vậy rõ ràng có một tỷ lệ đòn bẩy tối ưu cho mỗi danh mục, không quá thấp cũng không quá cao.

Để xác định tỷ lệ này chúng ta cần thống nhất ở 3 điểm:

  • Mục tiêu của NĐT là lợi nhuận trong dài hạn.
  • Lợi nhuận của mỗi giao dịch có tính ngẫu nhiên, có lãi và lỗ. Chiến thuật tốt là chiến thuật có kỳ vọng lợi nhuận cao và rủi ro thấp.
  • Cuối cùng, rủi ro được định nghĩa như là độ biến động của lợi nhuận.

Giả sử lợi nhuận của giao dịch thứ i của NĐT là ri, với i là số thứ tự giao dịch (i = 1,2,…), lợi nhuận trung bình hàng năm hay còn gọi là kỳ vọng của ri là m, rủi ro là σ tính theo %/năm.

Lợi nhuận dài hạn thấp hơn lợi nhuận trung bình:

Một điểm rất quan trọng khi đầu tư dài hạn là lợi nhuận tích lũy dài hạn thấp hơn lợi nhuận trung bình hàng năm. Nguyên nhân nằm là do những năm có lợi nhuận âm, một điều chắc chắn luôn xảy ra, gây ra sụt giảm mạnh hơn những năm có lợi nhuận dương cùng giá trị. Điều này do chúng ta đầu tư toàn vốn cho mỗi giao dịch lợi nhuận được tính tích lũy: Ví dụ 1 năm tăng 10% tiếp theo sau một năm bị sụt giảm 10%, thì dù lợi nhuận trung bình bằng 0, lợi nhuận tích lũy vẫn âm và chỉ đạt mức (1-10%)×(1+10%) = 99% ban đầu.

Sử dụng đòn bẩy thích hợp có thể tăng lợi nhuận dài hạn:

Giả sử đòn bẩy là k thì sau N giao dịch, lợi nhuận cuối cùng sẽ là:

R=(1+kr1)×(1+kr2)×…×(1+krN)

Ta lấy logarit của R, biết rằng nếu R tối đa thì log(R) cũng tối đa:

Log(R)=∑Ni=1log(1+kri)

Vì đây là một giá trị ngẫu nhiên, ta xét kỳ vọng của log của lợi nhuận cuối:

E[Log(R)]=E[∑Ni=1log(1+kri)]=N×E(log(1+kri))

với giả sử là lợi nhuận mỗi giao dịch là độc lập với nhau.

Ta xấp xỉ bằng khai triển Taylor:

E(log(1+kri))≈kE(ri)−12k2E(ri2)≈km−12k2σ2

Cuối cùng, lợi nhuận tối đa có thể tìm bằng cách đạo hàm biểu thức trên theo biến k, cho chúng ta ktối ưu=mσ2 (1), còn gọi là tỷ lệ Kelly

Và giá trị lợi nhuận tối đa là log(Rtối ưu)=m22σ2 (2)

284-su-dung-don-bay-toi-uu-trong-ttck-viet-nam-1

Hai công thức đơn giản trên lại bao hàm rất nhiều ý nghĩa, trong đó có 2 đặc điểm chiến thuật củaBuffett:

  • Lợi nhuận tối đa tỷ lệ với bình phương kỳ vọng lợi nhuận tương lai và tỷ lệ nghịch với bình phương rủi ro. Các nhà đầu tư thường chỉ chú trọng vào tìm kiếm cổ phiếu cho kỳ vọng lợi nhuận cao mà không biết rằng rủi ro cũng rất quan trọng.
  • Đòn bẩy tối ưu tỷ lệ nghịch với bình phương rủi ro: Rủi ro cao cần hạn chế sử dụng đòn bẩy, rủi ro tăng gấp 2 đòn bẩy cần giảm gấp 4 lần.
  • Rủi ro tỷ lệ tuyến tính với hệ số beta – β, theo mô hình CAPM, do vậy đòn bẩy và lợi nhuận tối ưu cũng tỷ lệ nghịch với bình phương beta: beta cao cần đòn bẩy thấp và ngược lại.

Như vậy chúng ta có thể thấy rủi ro ảnh hưởng rất quan trọng đến hiệu quả đầu tư. Cần có sự cân nhắc giữa rủi ro và lợi nhuận chứ không chỉ chọn cổ phiếu có lợi nhuận cao. Ví dụ, một phiếu rủi ro thấp và sử dụng đòn bẩy tối ưu có thể hiệu quả hơn cổ phiếu rủi ro cao có lợi nhuận cao hơn, như ví sau:

CP ít rủi ro (beta thấp)

CP rủi ro (beta cao)

Lợi nhuận TB m

8%

11%

Rủi ro σ

20%

30%

Lợi nhuận dài hạn

6%

6.5%

ktối ưu

2.7×

1.1×

Log(Rtối ưu)

8.0%

6.7%

 

Cổ phiếu thứ nhất có kỳ vọng lợi nhuận 8%/năm, rủi ro 20%/năm, có thể sử dụng đòn bẩy 2.7 lần và thu lợi nhuận dài hạn là 8.0% (lợi nhuận dài hạn không đòn bẩy chỉ là 6%). Trong khi cổ phiếu thứ 2 có kỳ vọng lợi nhuận gấp 1.4 lần nhưng rủi ro lên tới 30%, do vậy đòn bẩy tối ưu chỉ là 1.1 lần và lợi nhuận dài hạn là 6.7%. Cổ phiếu thứ 1 chính là mẫu cổ phiếu mà W. Buffett thường chọn, đó thường là các cổ phiếu vốn hóa lớn, lợi nhuận ổn định ít biến động và do vậy thường có beta thấp. Nghiên cứu củaFrazzini* cũng chỉ ra là tỷ lệ đòn bẩy trung bình của quỹ của W. Buffett là 1.6 lần, điều này có thể do tỷ trọng cổ phiếu của ông luôn luôn ở mức giới hạn và/hoặc do thận trọng sử dụng dưới mức tối ưu.

Ngược lại, nhà đầu tư Việt Nam it khi quan tâm đến rủi ro và thường dùng đòn bẩy cao cho những cổ phiếu rủi ro cao, trái ngược với cách sử dụng tối ưu. Kết quả là nhiều nhà đầu tư mất vốn lớn do đòn bẩy sau những đợt thị trường sụt giảm và không thể hồi phục sau đó. Hình sau mô tả tương đối lợi nhuận dài hạn theo tỷ lệ đòn bẩy.

 284-su-dung-don-bay-toi-uu-trong-ttck-viet-nam-2

Lợi nhuận sụt giảm rất nhanh khi đòn bẩy vượt quá mức tối ưu. Thông thường, các nhà đầu tư chỉ sử dụng tới 12 tỷ lệ đòn bẩy tối ưu, hay còn gọi là mức Kelly. Ví dụ trên cũng cho thấy, với đa số cổ phiếu Việt Nam có rủi ro thường trên 30%/năm, tỷ lệ đòn bẩy tối ưu chỉ là 1.0, nói cách khác là không nên dùng đòn bẩy. Một số ngoại lệ là những cổ phiếu Bluechip vốn hóa cao nhất có rủi ro xấp xỉ 20% có thể dùng đòn bẩy đến 2.0 lần.

 * “Buffett’s Alpha”, by Andrea Frazzini, David Kabiller and Lasse Pedersen, August 2012

Nguồn tham khảo TheEconomist

—————&&————–

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: