Giao dịch siêu tốc độ: Mối nguy hiểm khôn lường?

Giao dịch siêu tốc độ: Mối nguy hiểm khôn lường?

(Nguồn: vnquants.com)

269-giao-dich-sieu-toc-do-moi-nguy-hiem-khon-luong

Lưu ý nhỏ về mặt thuật ngữ: high-frequency trading (HFT), theo trang web Investopedia là những phần mềm giao dịch sử dụng trên siêu máy tính cho phép nhà đầu tư có thể thực hiện một khối lượng lớn các lệnh trong một thời gian cực ngắn dựa trên các thuật toán. Yếu tố chủ chốt của HFT là tốc độ, tốc độ càng nhanh, khả năng sinh lợi càng tốt. Vì thế trong tiếng Việt, HFT nên được gọi là “giao dịch siêu tốc độ” hơn là “giao dịch tần số cao”.

Vào tháng 1 năm 2013, hạ nghị sỹ Edward J markey tuyên bố rằng HFT là một mối đe dọa “rõ ràng và thường trực cho sự ổn định và an toàn của thị trường tài chính (của Mỹ) cần phải ngăn chặn ngay lập tức”.

Ông nêu ra những sự kiện như Flash Crash[1] và Knight Capital [2] làm luận cứ cho luận điểm của mình, cũng như những nghiên cứu mang tính học thuật về tác động của HFT đối với thị trường. Tất cả những luận cứ của Mark được tóm tắt hết ra đây:

1. Tốc độ của HFT làm tổn hại đến các phương thức giao dịch khác

2. HFT làm tăng độ biến động (volatility) của thị trường

3. HFT “đuổi: những nhà đầu tư sơ hãi với nó ra khỏi thị trường

4. Khối lượng giao dịch qua HFT chiếm tỷ trọng lớn trong giao dịch toàn thị trường.

Không phải ai cũng đồng tình với quan điểm của Markey. Tổ chức Foresight, một nhóm các chuyên gia được tài trợ bởi chính phủ Anh đã công bố một báo cáo mang tên “The Future of Computer Trading in Financial Markets” (tạm dịch: Tương lai của giao dịch thông qua máy tính trên thị trường tài chính) vào tháng 11 năm ngoái. Những kết luận của Foresight đưa ra hoàn toàn khác với góc nhìn của Markey. Foresight không cho rằng HFT làm tăng độ biến động của thị trường và là cách tiếp cận thị trường an toàn hơn đối với các nhà đầu tư. Hai trong nhiều cách mà HFT có thể làm cho thị trường an toàn hơn là HFT có thể đóng vai trò như một “circuit breaker” [3] và “consolidated tape” [4]. Foresight ủng hộ việc lựa chọn HFT để giải quyết những mối nguy thường trực hơn là cấm hẳn nó.

Vậy thì, sự thực nằm ở đâu? Bỏ qua một bên những cách nói văn vẻ của một chính trị gia như Markey, ông ấy cũng đề cập đến một số điểm đúng nhất định. Cho dù quyết định cấm hẳn HFT là một quyết định hơi vội vàng và mang tính cảm tính.

Tăng độ biến động thị trường?

Dù báo cáo của Foresight có chỉ ra, khó mà tin được HFT không làm tăng biến động của thị trường. Dù HFT thực tế chỉ là giao dịch bình thường được giao dịch ở mức siêu nhanh, những chiến lược dựa trên HFT lại chú trọng khai thác khoảng cách chênh lệch giữa giá cả của 2 hay nhiều tài sản (khoảng cách này tồn tại trong thời gian rất ngắn). Độ biến động, sự phân mảnh (fragmentation) và sự chênh lệch thông tin giữa các thị trường chính là các yếu tố làm cho các chiến lược giao dịch dựa trên HFT thành công. Dù rằng bạn có thể đặt ngược lại vấn đề rằng yếu tố được tập trung nhiều nhất chính sự chênh lệch kỹ thuật mới là mục đích chính của các chiến lược HFT.

Luận điểm thứ hai của Foresight cũng không hoàn toàn thuyết phục. Dù giao dịch qua các phần mềm chiếm phần lớn, nhưng chưa chắc 100% những giao dịch được thực hiện qua các phần mềm là HFT. Điều này khiến chúng ta phải tìm kiếm một định nghĩa cho HFT. Scott O’Malia, chủ tịch Ủy ban Tư vấn Công nghệ (Technology Advisory Committee) thuộc Ủy ban Giao dịch Hàng hóa và Hợp đồng Tương lai (Commodities and Futures Trading Commission – CFTC), đưa ra một định nghĩa khá sát với HFT: “hoàn toàn tự động, cực kỳ nhanh chóng, thời gian nắm giữ (tài sản) ngắn (do mua và bán liên tục)”. Nhưng liệu rằng Markey có cùng định nghĩa như thế về HFT?

Nếu chúng ta định nghĩa như thế về HFT, thì thật sự HFT chỉ chiếm một phần rất nhỏ, và chỉ là một chấm rất nhỏ trên bản đồ thị trường. Tuy nhiên, nếu HFT phát triển mạnh hơn và là lực lượng chủ yếu của thị trường, một số nhà đầu tư sẽ đứng ngoài. Không ai muốn tham gia vào một thị trường trong đó những nguyên tắc nền tảng bị phá vỡ bởi công nghệ.

Trở lại với ngài Markey, vấn đề là ông không đưa ra những phân tích về vấn đề mà lại đưa ra một giải pháp là cấm vĩnh viễn HFT. Nghĩa là gì? Nghĩa là cấm một phương pháp giao dịch tự động có tốc độ nhanh hơn? Nghĩa là cấm một phương pháp giao dịch dựa trên việc mua bán liên tục các tài sản? Nghĩa là cấm các nhà đầu tư sử dụng phần mềm để đặt lệnh tự động? Không, điều đó sẽ không trở thành sự thật. Bởi vì có quá nhiều lợi ích đến từ giao dịch tự động. Lấy ví dụ, thuật toán đặt lệnh tự động đã thay thế việc nhập lệnh bằng tay vốn rất tốn kém. Và có nhiều điều thú vị khác giữa các chiến lược giao dịch tự động nữa. Nếu chúng ta không thể đồng ý với nhau về định nghĩa của HFT, thì làm sao chúng ta có thể cấm đoán nó?

Thao túng thị trường

Điều mà Markey chưa hiểu đó là có nhiều định nghĩa có chất lượng cho những khái niệm mà ngài hạ nghị sỹ lo sợ, cũng như hàng núi điều luật được viết ra để điều chỉnh. HFT rốt cuộc chỉ là giao dịch bình thường, không hơn không kém, nhưng nó chỉ nhanh hơn mà thôi.

Ví dụ, nếu một nhà đầu tư, bằng HFT hay cách khác, tìm cách dẫn dắt giá của một công cụ tài chính (từ chuyên môn gọi là price ramping) bằng cách thống lĩnh thị trường (gọi là abusive squeeze), đó mới là thao túng thị trường. Nếu một nhà đầu tư mua đi bán lại liên tục với mục đích duy nhất là kiếm lời tức thời hoặc làm gia tăng độ biến động của giá, đó mới là thao túng thị trường. Mọi kiểu giao dịch đều có những điều nguy hiểm, và điều này cũng đúng với HFT. Cấm HFT đồng nghĩa với việc hiểu nhầm rằng tốc độ giao dịch là sai trái, trong khi thật ra chính hành vi cố tình thao túng mới là tội lỗi. Dù có cấm đi nữa, thì việc giới hạn tốc độ như thế nào là điều cần phải xem xét.

Tuy nhiên, một trong những điều phải xem xét là khi giao dịch thuật toán đi khỏi tầm kiểm soát – ví dụ điển hình là Knight Capital. Điều này cho thấy thị trường không hoàn toàn nằm dưới sự kiểm soát của chúng ta. Và vì thế chúng ta phải có cơ chế giám sát và kiểm tra chặt chẽ hơn về vấn đề này. Và do đó, góc nhìn của Markey nên được thông cảm.

Như vậy, giải pháp rốt ráo là như thế nào, cấm hay là không cấm HFT? Có lẽ HFT vẫn nên được cho phép tiếp tục, nhưng phải có một tổ chức, tạm gọi là Cơ quan Giám sát HFT (HF Market Surveillance), để giám sát các giao dịch HFT theo thời gian thực, để kịp thời phản ứng trước các thuật toán mang tính đầu cơ cao trong khung thời gian cực ngắn.

Và sau cùng,  chẳng ai có thể biết được, khi một thuật toán đem lại kết quả chẳng mong muốn, thì nó là một phương pháp đầu cơ mới, hay đơn thuần chỉ là một lỗi lập trình sai.

Bài viết phản ánh ý kiến chủ quan của John Bates, Phó Giám đốc Điều hành kiêm Giám đốc Công nghệ của Progress Software – công ty chuyên cung cấp các phần mềm và phần mềm cho lĩnh vực quản lý và tài chính.

Chú thích

[1] Là một cú sốc trên thị trường tài chính Mỹ diễn ra vào lúc 2:45 ngày 6 tháng 5 năm 2010 khi mà chỉ số Dow Jones đột ngột giảm 1000 điểm (tương ứng với 9%), theo hai cơ quan Ủy ban Chứng khoán và Sàn Giao dịch (Securities and Exchanges Commission – SEC) và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa và Hợp đồng Tương lai (Commodities and Futures Trading Commission – CFTC), nguyên nhân là do các giao dịch HFT liên tục mua và bán 27000 hợp đồng trong khoảng thời gian từ 2:45:13 đến 2:45:27, gây áp lực giảm điểm lên chỉ số Dow Jones

[2] Là sự kiện mà công ty môi giới Knight Capital lỗ 440 triệu USD chỉ trong 1 ngày (1/8/2012) do lỗi máy tính.

[3] Là thuật ngữ chỉ động thái tạm ngưng giao dịch tự động của các sàn giao dịch khi có những sự kiện bất thường xảy ra để hạn chế tâm lý tiêu cực của nhà đầu tư. Ví dụ khi chỉ số Dow Jones giảm 10%, sàn giao dịch NYSE sẽ tạm ngưng giao dịch trong một giờ.

[4] Là thuật ngữ chỉ việc lưu trữ lại dữ liệu giao dịch, tương tự với khái niệm lưu ký chứng khoán trong tiếng Việt.

Nguồn: wallstreetandtech
Tác giả: John Bates

——————–&&——————

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: