Giải Nobel kinh tế 1984: Cải tiến phân tích thực chứng, cải tiến hệ thống tài khoản quốc gia – Richard Stone

Những ý tưởng kinh tế tráng lệ của thế kỷ 20 (phần 13)

(Nguồn: 60s.com.vn)

Ngày 18 tháng 10 năm 1984, Viện khoa học hoàng gia thụy điển quyết định trao giải khoa học kinh tế tưởng nhớ Alfred Nobel năm 1984 cho Giáo sư Richard Stone, đại học Cambridge, Anh quốc vì có những đóng góp cơ sở cho sự phát triển của hệ thống hạch toán quốc gia và sau đó nâng cao cơ sở cho các phân tích thực nghiệm.

Tầm quan trọng của hệ thống hạch toán quốc gia

Thực tại kinh tế trong một thời kì nhất định được coi là vô số giao dịch giữa người mua và người bán. Để khảo sát và phân tích hàng loạt những hàng loạt những giao dịch chi tiết và phức tạp đó của một quốc gia như một đơn vị kinh tế cần phải có những phương pháp để tóm tắt và kết hợp có hệ thống một thực tại mà theo cấp độ kinh tế vĩ mô là vô cùng phức tạp. Một hệ thống hạch toán quốc gia là một phương pháp để đơn giải hóa và có được cái nhìn tổng quát.


Nguồn ảnh: nicholsoncartoons.com.au

Tính tiện ích và tầm quan trọng của hệ thống hạch toán quốc gia có thể thấy được khi lần ngược trở lại sự phát triển của phương pháp luận, vì do đó bắt đầu từ nhu cầu cần thiết thực tế đối với kiểu phân tích này. Kỹ thuật phân tích mới này được đưa vào áp dụng trong chiến tranh thế giới thứ hai trước hết là ở Anh nơi nó được J. M. Keynes truyền bá. Là một chuyên gia của bộ tài chính, ông đã chú tâm nghiên cứu những vấn đề về tài trợ cho chiến tranh. Keynes bắt đầu từ một bản báo cáo kế toán giữa tổng nguồn lực hiện thời (tổng thu nhập quốc dân thực) là nguồn cung và tổng tiêu dùng, đầu tư, phúc lợi là lượng cầu. 

Với tư cách là chuyên gia của bộ tài chính. Keynes có trợ lý là hai nhà kinh tế trẻ: Jame Meade (giải Nobel kinh tế năm 1977) và Richard Stone. Họ có nhiệm vụ thu thập, xử lý và hệ thống hóa tất cả các tài liệu thống kê mà Keynes cần cho phân tích của ông về sự thiếu cân bằng trong nền kinh tế Anh. Trong môi trường nghiên cứu này, với tất cả những kích thích, động lực do môi trường kinh tế thắt chặt và dưới ảnh hưởng cá nhân rất lớn của Keynes về ý tưởng và sự khuyến khích- kĩ thuật phân tích mới ra đời được định danh là bản hạch toán quốc gia hay xã hội. Thử nghiệm xử lý có hệ thống các tài liệu thống kê về ngân sách, Keynes đã tuyên bố rằng “chúng ta đang sống trong một thời đại mới thông qua các dữ liệu thống kê”.

Richard Stone là người tiên phong và truyền động lực xây dựng nền móng lý luận và ứng dụng vào thực nghiệm các hệ thống hạch toán quốc gia khác nhau. Những hệ thống này tạo cơ sở cho các phân tích kinh tế mất cân bằng ở Anh và cơ sở để đưa ra các quyết định kinh tế. Ngày nay, việc trình bày các bản báo cáo kế toán quốc gia, với các hàng tính toán thu chi chồng chéo cho mỗi ngành kinh tế, được coi là một phần hiển nhiên và thiết yếu để báo cáo một cách có hệ thống tình hình tài chính và hướng phát triển của các nước. Từ những năm 1950, các bản báo cáo đó đã được cung cấp thêm rất nhiều chi tiết cho nhiều nước như trong các ấn phẩm của Liên hợp quốc và Ngân hàng thế giới. Nhưng rồi, đầu thập kỉ 40 của thế kỉ 19, báo cáo và phân tích theo kiểu hệ thống hạch toán quốc gia liên kết chặt chẽ với nhau là một bước tiến lịch sử, một cú đột phá mới của phương pháp luận. Và với cú đột phá này, Richard Stone là người giữ vai trò chủ đạo.

Khám phá của Stone

Ý tưởng của Stone về việc thiết lập một hệt hống hạch toán quốc gia lúc đầu (năm 1940) hướng vào việc phân tích đầy đủ các tài khoản của một quốc gia với các khu vực khác nhau hợp lại thể hiện việc sử dụng đầy đủ mọi nguồn lực của quốc gia đó. Mỗi khoản doanh thu hay chi phí ở một mặt bản kê khai này lại xuất hiện lần lượt là chi phí và doanh thu ở một bản kê khai khác.

Với hệ thống hạch toán được phân tích như thế- nhờ đó tính đến cả thu nhập và chi tiêu của hộ gia đình, các khoản chi của khu vực kinh doanh (như tiền lương) và doanh thu cho tiết kiệm và đầu tư và doanh thu của khu vực công, cuối cùng là cán cân thanh toán với nước ngoài- một bức tranh gồm các mối quan hệ ảnh hưởng và phụ thuộc lẫn nhau của toàn bộ hệ thống kinh tế. Chế độ kế toán kép này cung cấp một phương pháp kiểm tra các dữ liệu thống kê cho một lượng lớn các giao dịch. Những con số từ nhiều nguồn khác nhau đều chứng minh cho điều đó. Stone đã tiến hành khảo sát thống kê với quy mô rất lớn để đáp ứng yêu cầu thực nghiệm cho hạch toán quốc gia.

Nguồn ảnh: politicalhumor.about.com

Nghiên cứu của Stone sớm mở rộng từ bao quát nước Anh cho tới việc cung cấp các hệ thống có thể ứng dụng trên phạm vi quốc tế. Ngay sau chiến tranh, Stone đã dẫn đầu một nhóm chuyên gia quốc tế dưới sự hỗ trợ của các quốc gia châu Mỹ (lúc đầu là các quốc gia liên minh) chuẩn bị các mẫu hạch toán quốc gia tiêu chuẩn để có thể đưa vào sử dụng trên bình diện quôc tế. Những mô hình hạch toán quốc gia của ông được sử dụng rộng rãi trên thế giới và rõ ràng đã tác động nhanh chóng tới việc tạo các bản hạch toán quốc gia ở một số nước công nghiệp hóa. Nhờ đó chúng ta có cơ sở vững chắc để so sánh số liệu giữa các nước về mức độ hoạt động kinh tế và cấu trúc kinh tế. Các tổ chức quốc tế (như OECD) có được nhiều lợi ích lớn nhờ kiểu hạch toán quốc gia so sánh này mà ngày nay cũng được sử dụng cho các nước đang phát triển. 

Cơ sở lý luận và thực nghiệm

Chỉ dẫn cho Stone là các vụ giao dịch giữa hộ gia đình, thực thể kinh doanh, khu vực công và nước ngoài. Những giao dịch này thường là song phương, tiền chi trả của một bên lại là thu nhập của bên đối tác, một đặt điểm nối liền với việc mô tả sự phụ thuộc lẫn nhau trong một hệ thống. một vấn đề và một câu hỏi quyết định đặt ra là làm thế nào và tới mức độ nào mà vô vàn các vụ giao dịch trong một hệ thống ghi sổ được hợp nhất và tập hợp lại thành những bản tổng kết tài khoản có ý nghĩa bởi khu vực, và tài khoản tương ứng được trình bày như thế nào. Theo Stone không thể sử dụng một chế độ ghi sổ giản đơn. Mỗi học thuyết kinh tế làm nền tảng lý luận cho hệ thống hạch toán quốc gia của Stone, nhờ đó các hệ thống này cung cấp cơ sở có hệ thống cho phân tích kinh tế, dự báo và chính sách kinh tế.

Stone thể hiện sự lão luyện của mình trong việc tìm ra lộ trình cho nghiên cứu thống kê có hệ thống dựa trên những yêu cầu của hạch toán quốc gia, và hoàn thiện số liệu hống kê thông qua những kiểm tra với sự giúp đỡ của chế độ ghi sổ và tìm ra phương pháp tính xấp xỉ con số lạm phát.

Với Stone, những phân tích lý luận cho các vấn đề cán cân kinh tế quốc gia là xuất phát điểm và biện luận cho các bản hạch toán quốc gia. Mặc dù chủ yếu cuộc cách mạng kinh tế của Keynes đã tạo ra động lực lớn nhất cho cấu trúc của hệ thống hạch toán quốc gia, nhưng ngày nay những hệ thống đó bị coi là mơ hồ cả về khía cạnh phân tích và tư tưởng. Những hệ thống này được ứng dụng trong nhiều hướng phân tích của kinh tế học và ở mọi quốc gia. Thông qua các hệ thống hạch toán quốc gia, người ta đã tạo ra một cơ sở dữ liệu có hệ thống cho nhiều kiểu phân tích kinh tế kết hợp với các phân tích về mức độ hoạt động kinh tế, phân tích lạm phát, phân tích cấu trúc kinh tế, phân tích tăng trưởng và đặc biệt là so sánh trên bình diện quốc tế về các khía cạnh này giữa các nước với nhau.

Richard Stone đã có đóng góp to lớn trong các lĩnh vực khác như nghiên cứu tăng trưởng thực nghiệm. Tuy nhiên ông đã khởi xướng và đi đầu trong nghiên cứu về hệ thống hạch toán quốc gia, một đóng góp quan trọng nhất của Stone cho kinh tế học. Kỹ thuật này đã chứng tỏ tính hiệu quả của nó trong các lĩnh vực được đề cập ở đây. Từ những năm 1950, kỹ thuật này đã có tác động lớn một không hai trên bình diện quốc tế và không thể thiếu đươc cho các phân tích về trình độ hoạt động kinh tế và cấy trúc kinh tế, đồng thời còn cung cấp một cơ sở có hệ thống cho các dự báo dưới hình thức dự thảo ngân sách quốc gia.

Ngọc Hân (dịch)

—————&&—————–

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: