Được thưởng lớn nhờ … phá hoại

Được thưởng lớn nhờ … phá hoại

(Nguồn: cafef.vn)

Nước Mỹ đã vung tiền ra thưởng cho những người làm chính nước Mỹ nghèo đi.

Người Mỹ đang trút cơn thịnh nộ của mình lên Phố Wall. Thứ nhất, ngành tài chính đẩy cả nước Mỹ rơi vào khủng hoảng kinh tế, rồi lại được cứu trợ bằng tiền của người nộp thuế.

Và giờ, ngành này đang chi số tiền thưởng khồng lồ dù nền kinh tế vẫn vô cùng tồi tệ. Nếu người Mỹ không giận dữ, họ đã chẳng chú ý đến vậy.

Nhưng phá hoại nền kinh tế  và lừa tiền của người nộp thuế không phải là những tội lỗi duy nhất của Phố Wall.

Kể cả trước cuộc khủng hoảng lẫn gói cứu trợ, nhiều ngôi sao của ngành tài chính vẫn kiếm bộn nhờ những hoạt động vô giá trị nếu không muốn nói là phá hoại nếu đứng trên quan điểm xã hội.

Và nay họ vẫn tại vị. Hãy xem xét hai câu chuyện mới gần đây.

Thứ nhất là sự  nổi lên của giao dịch siêu tốc: một số định chế, bao gồm của Goldman Sachs, đang sử dụng những siêu máy tính để mua và bán cổ phiếu chỉ vài phần trăm giây trước các nhà đầu tư khác.

Lợi nhuận từ giao dịch siêu tốc lý giải phần nào cho lợi nhuận cũng như  tiền thưởng kỷ lục của Goldman.

Ở một mảng kinh doanh khác, tờ Sunday Times mới viết một bài về lãnh đạo bộ phận đầu cơ dầu và các hàng hóa khác của Citigroup Andrew J. Hall. Bộ phận của ông gần đây kiếm được rất nhiều tiền và chính ông Hall cũng bỏ túi 100 triệu đô la.

Hai câu chuyện trên có điểm gì tương đồng?

Câu trả lời là cả hai trường hợp trên đều nhận số tiền khổng lồ từ các công ty được chính phủ cứu trợ nhiều nhất.

Citi đã nhận khoảng 45 tỷ  đô la từ người nộp thuế; Goldman đã trả lại 10 tỷ đô la tiền cứu trợ trực tiếp, nhưng cũng đã hưởng lợi lớn nhờ được bảo lãnh cũng như từ các gói cứu trợ của các định chế khác. Người nộp thuế sẽ nghĩ gì với số tiền thưởng lên tới 9 chữ số như thế?

Nhưng cứ giả sử  như cả Goldman lẫn ông Hall đều đang làm rất tốt công việc của mình và kiếm lợi nhuận khổng lồ mà không cần đến tiền cứu trợ. Kể cả như vậy, những gì họ làm vẫn có hại cho nước Mỹ.

Phải nói rõ rằng: đầu cơ  tài chính có thể có tác dụng tốt. Ví  dụ như thị trường tương lai khuyến khích dự trữ dầu sưởi trước khi thời tiết chuyển lạnh và dự trữ xăng xe trước mùa hè.

Nhưng đầu cơ dựa trên thông tin nội bộ lại là chuyện khác. Như nhà kinh tế Jack Hirshleifer đã chỉ ra rằng, hoạt động đầu cơ như thế là sự kết hợp giữa “lợi nhuận cho cá nhân” và “vô dụng với xã hội.”

Khó mà tưởng tượng được một ví dụ nào tốt hơn giao dịch siêu tốc (high-frequency trading). Thị trường chứng khoán được cho là sẽ phân bổ vốn đến nơi được sử dụng hiệu quả nhất, ví dụ như giúp các công ty có ý tưởng tốt huy động vốn.

Nhưng không hiểu một giao dịch viên đặt lệnh nhanh hơn người khác 1/13 giây thì  có đóng góp gì?.

Thế còn ông Hall? Bài báo trên tờ Sunday Times viết rằng ông kiếm tiền chủ yếu nhờ thông minh hơn các nhà đầu tư khác, thay vì hướng nguồn lực đến nơi cần đến nó. Lại một lần nữa, không hiểu việc đó có tác dụng gì với xã hội?

Những hành động như thế thực chất là có hại.

Ví dụ như giao dịch siêu tốc làm giảm chức năng của thị trường chứng khoán, vì đó là một loại thuế đánh vào nhà đầu tư không tiếp cận được với siêu máy tính, nghĩa là số tiền Goldman chi cho các máy tính đó có hiệu ứng tiêu cực đối với sự giàu có của quốc gia.

Như nhà kinh tế vĩ  đại Kenneth Arrow đã nói năm 1973, đầu cơ dựa trên thông tin cá nhân khiến xã hội “hai lần thua lỗ”: tiêu tốn nguồn lực và làm xói mòn thị  trường.

Hiện giờ người ta thường có xu hướng nghĩ rằng đầu cơ mang tính phá hoại chỉ là vấn đề thứ yếu, nhưng suy nghĩ này chỉ đúng vào 30 năm trước.

Kể từ đó, các giao dịch tài chính quy mô lớn (high finance) đã trở thành một bộ phận quan trọng của nền kinh tế, tăng tỷ trọng của nó trong GDP thêm 6 lần. Thu nhập của ngành tài chính tăng mạnh làm bất bình đẳng thu nhập càng trầm trọng thêm.

Vậy cần phải làm gì? Tuần trước, Hạ viện thông qua một đạo luật về chi trả lương thưởng tại các định chế tài chính. Đó là một bước đi đúng hướng.

Nhưng nó nên đi kèm với những quy định rộng hơn cho toàn bộ các thông lệ của ngành tài chính, đặc biệt là tăng thuế đánh vào các khoản thu nhập cực lớn.

Không may, biện pháp của Hạ  viện không được chính quyền Obama ủng hộ, dường như  họ vẫn dựa trên nguyên tắc cái gì tốt cho Phố  Wall thì tốt cho nước Mỹ.

Cả chính quyền lẫn toàn bộ hệ thống chính trị nói chung vẫn chưa sẵn sàng đối diện với sự thật rằng nước Mỹ đã dành những tràng pháo tay nồng nhiệt cho những kép hát tồi, nước Mỹ đã vung tiền ra thưởng cho những người làm chính nước Mỹ nghèo đi.

Theo FT

Minh Tuấn

———-&&———-

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: