Để lập luận cho đúng

Nguyên tắc lập luận cho đúng khá đơn giản:

Luận chứng, luận cứ   —Suy-diễn-logic–>   Kết luận

Kết luận đúng khi suy diễn đúng & luận chứng, luận cứ đúng. Luận chứng, luận cứ (tiền đề) phải kiểm tra được (chỉ rõ nguồn), những tiền đề kiểu như – tôi nghĩ, người ta nghĩ, Obama nghĩ – là không thuyết phục (chắc gì ông Obama nghĩ đúng, mặc dù Obama nghĩ có vẻ là đáng tin hơn tôi nghĩ).

Muốn phản biện một lập luận (mà đã đúng về suy diễn) thì phải phản biện vào tiền đề, để tránh tình trạng người ta đang nói về vấn đề này, mình lại nói vòng vo sang vấn đề khác.

Ví dụ lập luận thế này: “Một khi phụ nữ VN vẫn lấy lý do gia đình để trốn tránh trách nhiệm của đơn vị thì bình đẳng giới sẽ không thực sự xảy ra”.

Nếu chấp nhận tiền đề: “Phụ nữ VN vẫn lấy lý do gia đình để trốn tránh trách nhiệm của đơn vị (nam giới không)” thì lập luận trên là đúng. Bây giờ, ta sẽ phân tích vào tiền đề này:

1. Tiền đề này mang tính phổ biến, không nói về cụ thể, vì thực sự thì có nhiều phụ nữ rất trách nhiệm và có những nam giới (chỉ vì cá nhân) rất vô trách nhiệm với đơn vị.

2. Bạn phản biện rằng: “Không đúng, vì ở đơn vị tôi phụ nữ rất trách nhiệm” cũng không được vì tiền đề đang nói ở tầm vĩ mô (là VN), đơn vị của bạn ở tầm vi mô.

3. Bạn lập luận rằng: “Phụ nữ VN phải gánh vác việc gia đình là vì đàn ông VN thế này thế kia” là bạn đang nói vòng vo, không đúng vào vấn đề tranh luận. (Nếu bạn phản biện vào kết luận, ví dụ như: “Tôi thấy ở VN bình đẳng giới rất cao” là cũng đang nói vòng vo).

4. Tiền đề này mang tính nhận định (không dùng cho văn bản pháp lý được) vì không chứng minh (võ đoán). Muốn chứng minh nó, phải dùng các thước đo như: thời gian, đầu công việc, số tiền kiếm được (nếu làm kinh doanh),… Tuy nhiên, “trách nhiệm” là phạm trù thuộc khoa học xã hội, việc định lượng nó là không đơn giản.

Theo quan điểm của nhiều người (và cả tôi), văn hóa tranh luận của người Việt rất có vấn đề.

—————&&————–

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: