Làm sao để kinh tế lượng không phải là làm toán trên máy tính?

Làm sao để kinh tế lượng không phải là làm toán trên máy tính?

(Tác giả: Trần Trí Dũng – Nguồn: saga.vn)

Có lẽ đa phần các anh, chị, và các bạn đều đồng ý với tôi rằng kinh tế lượng ngày nay là một công cụ hữu hiệu trong nghiên cứu kinh tế. Đôi khi, việc sử dụng kinh tế lượng hay các phương pháp định lượng khác là điều bắt buộc trong các nghiên cứu. Đã qua rồi các thời uống nước chè rồi rung đùi mà phán rằng “khi giá của hàng hóa tăng thì cầu về hàng hóa giảm”. Hẳn mọi người sẽ không thỏa mãn với một câu phát biểu hay kết luận như vậy. Cần phải làm rõ là tăng bao nhiêu và giảm bao nhiêu. Bởi biết đâu trong quá trình đi tìm câu trả lời cho cái bao nhiêu kia thì câu phát ngôn trên lại thành ra là nói bậy.

Ngoài ra, việc sử dụng kinh tế lượng còn đem lại cho người nghiên cứu tính khách quan. Ít nhất thì cũng có quyền phát ngôn rằng “không phải tôi mà máy tính đưa ra con số đó, nếu chưa tin các vị cứ chạy lại thì khắc rõ”.

Song cũng chính vì kinh tế lượng hữu hiệu như vậy (ngoài những điểm tôi nêu ở trên, chắc hẳn mọi người còn thấy được nhiều cái lợi hại khác của kinh tế lượng. Nếu quả vậy, xin bổ sung vào giúp- Cám ơn nhiều) mà kinh tế lượng không ít khi được sử dụng theo kiểu mốt thời trang. Tức là kiểu gì thì kiểu cũng phải có một mô hình, có ít OLS, có vài cái test thì mới xong. Mà đã là mốt thì mọi người biết rồi đấy, đôi khi chúng ta phải tự hỏi cái mà họ mặc trên người có phải là quần áo?!

Một vài câu chuyện cuộc sống

Tôi từng chứng kiến có một nghiên cứu kinh tế sử dụng kinh tế lượng với bộ số liệu có 13 quan sát!!! Quí vị nào muốn chiêm ngưỡng thì chịu khó vào thư viện Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội, mục luận văn sau đại học, hy vọng vẫn còn ở đó.

Lại nữa, tôi có một anh bạn bỏ công ra nghiên cứu với tên gọi “Các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh phổ thông”. Quá tuyệt vời nếu anh tìm ra được. Mà anh ấy tìm được thật mới tuyệt chứ. Lôi bộ VLSS và VHLSS ra, anh dõng dạc tuyên bố: từ chỗ các hệ số là có ý nghĩa thống kê, kết quả học tập của học sinh phụ thuộc vào lương (xin đừng nhầm với thu nhập mà oan) của giáo viên, tuổi đời của giáo viên, và v.v…. Tôi nghe anh nói mà cứ băn khoăn nghĩ tự hỏi nếu giáo viên lên lương theo số năm công tác thì lương giáo viên và tuổi đời giáo viên có quan hệ gì không? Mà cũng chẳng hiểu các cụ nhà mình khi xưa có biết kinh tế lượng không mà đã kết luận “thầy già, con hát trẻ”. Nghĩ vậy thôi chứ chẳng dám hỏi anh. Hỏi để mà lòi cái kém của mình ra à.comp.jpg

Giới trẻ, vốn là dân sành điệu, yêu thời trang, nên cũng hăng say với kinh tế lượng lắm. Đang thì tuổi trẻ tôi cũng vậy. Thế là bao nhiêu bài tập trong sách tôi đem ra ngâm cứu hết. Rồi cũng MFIT, EVIEW, STATA thực hành hết cả. Đang lúc say sưa bỗng giật mình nhận thấy mình chẳng biết cái quái gì về kinh tế lượng cả. Tôi đang làm toán trên máy tính mà thôi. Mô hình chuẩn rồi, lắp số liệu đẹp vào => tìm ra được mấy hệ số. Test đi test lại đều thấy ngon lành cả. Thế là xong! Ôi chết, cái hệ số này là gì? Do đâu lại như vậy? Tìm ra được hệ số này thì phải làm sao?… còn nhiều câu hỏi nữa mà tôi không trả lời được. Mong các bạn cùng trao đổi với tôi.

Tự xét lại mình thấy có mấy khuyết điểm lớn:

1) Phần mềm kinh tế lượng nào cũng biết một tí nên thành ra chẳng đâu vào đâu cả. Nhưng cái này không phải lỗi tại tôi mà xin trích lời một bậc đàn anh: ấy là vì phần mềm ở ta rẻ quá! Vì rẻ nên không quí, không chịu tìm tòi mà khai thác cho hết tính năng. Chỉ khoái bản cập nhật và phần mềm mới thôi! Cũng như mốt ấy mà.

2) Vì toán cũng chưa rành nên làm kinh tế lượng chỉ là sử dụng phần mềm ứng dụng trên máy tính. Cái gọi là giỏi Kinh tế lượng giỏi thực ra là thao tác máy tính thuần thục. Cộng vào đó là khi làm kinh tế lượng thì quên mất lý thuyết  kinh tế, toán, thống kê, xác suất nào làm nền tảng cho những cái lằng nhằng đang thao tác. Tới đây mới thấy thấm câu phán của cụ Jim Riedel- con số chẳng là gì nếu đằng sau nó không phải là một lý thuyết kinh tế (đại ý là vậy vì lúc nghe cụ nói sướng quá cứ há mồm ra mà nghe nên chẳng kịp ghi chép lại).

3) và những khuyết điểm khác tuy không lớn bằng nhưng cũng chẳng bé hơn gì. Xin để từ từ tôi sẽ tự thú.

Tên của bài viết cũng là câu hỏi còn để ngỏ “Làm sao để kinh tế lượng không phải là làm toán trên máy tính?

————&&————

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: