Lý thuyết hiện đại về toán học trong tài chính

Lý thuyết hiện đại về toán học trong tài chính

(Nguồn: saga.vn)

Trong vòng 20 năm cuối của thế kỷ XX, trong khuôn khổ kinh tế vi mô lý thuyết về tài chính và lý thuyết toán tương ứng (thực chất là tính lỗ lãi), giải quyết các vấn đề về quản lý vốn đầu tư và tăng vốn.

Sau đó lý thuyết về toán trong tài chính phát triển theo hai hướng: một hướng với các giả thiết về các điều kiện hoàn toàn xác định, hướng kia về các điều kiện bất định.

Hướng thứ nhất với các công trình của I. Fisher (1930), F. Modiliani, M. Miller 1958, 1961, 1963) xét các quyết sách tối ưu cho cá nhân và hãng kinh doanh. Về phương diện toán học họ giải quyết các bài toán tối ưu nhiều biến có ràng buộc.

Theo hướng thứ hai có các công trình cổ điển của H. Markovitz (1952) giành cho các bài toán về các quyết định đầu tư của các cá nhân trong các điều kiện bất định với các công cụ xác suất như phân tích trung bình và phương sai, phân tích tương quan (covariance) trong việc xác định giá của các cổ phiếu liên quan tới mức độ rủi ro trong phân bổ vốn đầu tư và đã đề ra nguyên lý nổi tiếng: “Không mạo hiểm thì không có thu hoạch” nhưng “không nên bỏ tất cả trứng vào một rọ.”

Bước quan trọng trong việc phát triển của lý thuyết tài chính ngẫu nhiên được đánh dấu bởi các công trình của W.Sharpe (1964) “Mô hình về định giá các tài sản vốn” trong đó đã chỉ rõ các nhà đầu tư phải hoạt động như thế nào trong thị trường ở trạng thái cân bằng.

 

Năm 1976 xuất hiện các công trình của S.Ross về mối liên hệ giữa các điều kiện cân bằng của thị trường và khái niệm về cơ lợi (hay độ chênh thị giá) và đã chứng tỏ khi thị trường ở trạng thái cân bằng thì không cần chấp nhận tình huống cơ lại vẫn có khả năng thu lợi mà không có rủi ro.

Năm 1973, nhờ có sự ra đời của lý thuyết hiện đại và các phương pháp thực hành về quyền chọn rất nổi tiếng, ở Mỹ, vào năm đầu tiên ra đời thị trường chứng khoán (Chicago Board Option Exchange- CBOE, thị trường chứng khoan bao gồm các hợp đồng về quyền lựa chọn tiêu chuẩn) trong ngày giao dịch đầu tiên (26/4/1973) đã có 911 hợp đồng Call Option (quyền chọn mua) trên 16 loại cổ phiếu. Trongnăm sau, hàng ngày có hơn 20.00 hợp đồng được giao dịch. Ba năm sau, số giao dịch là 100.000 hợp đồng. Năm 1987, mỗi ngày có 700.000 hợp đồng trên mỗi loại cổ phiếu được giao dịch. Như vậy, tính tổng cộng hàng ngày trên 100 loại cổ phiếu có 70 triệu hợp đồng về quyền lựa chọn được mua hoặc bán.

Công trình có tính chất cách mạng trong việc tính toán tài chính xuất hiện vào năm 1973 thuộc về F.Black và M.Scholes về tính giá trị hợp lý của các quyền lựa chọn (“Pricing of Option and Corporate Liabilities”). Trong công trình này, các tác giả đã đưa ra công thức nổi tiếng: mang tên Black-Scholes, để tính số tiền mà người mua cần phải trả cho người bán để có quyền mua hoặc bán một loại cổ phiếu với giá trị định trước trong các điều kiện bất định, trong đó giá của loại cổ phiếu đó tuân theo mô hình khuếch tán. Các tác giả cũng chỉ ra phương pháp hoạt động của người bán, theo các chiến lược đảm bảo tài chính (hedging strategy) để đảm bảo chi trả cho người mua khi hợp đồng được thực hiện.

 

Sau công trình của Black và Scholes, người ta đã áp dụng rộng rãi các phương pháp do Black và Scholes nêu ra vào các hoạt động tài chính, đặc biệt trên thị trường giao dịch quyền chọn.

Tiếp đó, có một loạt công trình về tính giá hợp lý của các loại yêu cầu, của các loại hoạt động chứng khoán với nhưng mô hình ở nhiều cấp độ từ đơn giản đến phức tạp khác nhau. Đáng chú ý là công trình của R.C. Merton (1973), J. Cox, A. Ross và M. Rubinstein (1976, 1985), S.R. Pliska (1980, 1990), J. Cvitanic và I. Kata (1993, 1998).

Với những đóng góp trong lĩnh vực toán tài chính, M.Scholes và R.C. Merton đã được nhận giải thưởng Nobel 1997. F. Black, lúc này, đáng tiếc, đã qua đời.

———–&&———–

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: